Over Kind op Maandag

Bijbelverhalen

Bijbelverhalen zijn leuk. Sommige zijn heel spannend, andere grappig. Ze gaan over verdriet en troost, over boos zijn en vrede maken, over wat goed is en wat je beter niet kunt doen. Bijbelverhalen gaan over God. Én ze gaan over mensen, die in hun leven ervaren wat God voor mensen betekent. Ze vertellen over Jezus Christus, die met zijn leven liet zien hoe het leven kan zijn. Daarom zijn Bijbelverhalen ook niet alleen maar leuk, ze zijn nog veel meer. (Leuke verhalen zijn er immers al genoeg.) De verhalen uit de Bijbel zijn ook waardevol. Ze roepen vragen op en wijzen de weg. Het zijn verhalen om mee te leven.
De Bijbel is geen kinderboek. Tenminste: De verhalen in de Bijbel zijn niet in de eerste plaats opgeschreven als kinderverhalen. Ze gaan vaak over volwassen mensen en worden verteld in grotemensentaal. Moeten kinderen dan maar wachten tot ze groot zijn voor ze met deze verhalen kennis kunnen maken? Nee! Want ook voor kinderen is de Bijbel een rijke inspiratiebron. Ook voor hen valt er van alles te ontdekken en beleven in de wereld van de Bijbel. Misschien hebben kinderen voor bepaalde Bijbelse voorstellingen en beelden zelfs wel meer gevoel dan volwassenen. Alleen is het wel belangrijk, om kinderen kennis te laten maken met de wereld van de Bijbel in een taal die voor hen begrijpelijk is. Wie de juiste woorden vindt, kan samen met kinderen ontdekken hoe veel de Bijbel te vertellen heeft. Kind op Maandag wil daarbij helpen.

Methode

Kind op Maandag is een methode voor het basisonderwijs. De methode verschijnt zeven keer per jaar in de vorm van een magazine. Daarnaast zijn steeds meer werkvormen te vinden op de website, voor gebruik op het digibord. Het materiaal is verdeeld in vier bouwen: groep 1-2, groep 3-4, groep 5-6 en groep 7-8. Voor elke week zijn er navertellingen van Bijbelverhalen. Daarnaast is er elke week een nieuw liedje dat op het digibord kan worden afgespeeld. Ook zijn er gespreksvragen, knutseltips, werkbladen en nog veel meer. De doelstelling die aan het begin van de week geformuleerd staat, helpt om de vertellijn de hele week vast te houden.
Bij het plusabonnement ontvangt u aan het begin van het schooljaar extra materialen die bij de lessen gebruikt kunnen worden. Daarbij moet u denken aan prentenboeken, verhalenbundels, een gebedenstandaard, een kaars etc. De inhoud van het plusabonnement wisselt elk jaar. Een vast onderdeel is de jaarkalender, waarmee de verhalen zichtbaar worden in de klas.

Materiaal per dag

Groep 1-2 en 3-4:
Maandag: Opstapverhaal met Mies en Max
Dinsdag: Bijbelverhaal 1
Woensdag: Verwerking, ontdekking en spel aan de hand van het Bijbelverhaal
Donderdag: Bijbelverhaal 2
Vrijdag: Werkblad

Groep 5-6 en 7-8:
Maandag: Weekopening (met verhaal, stelling, lied, nieuwsbericht etc. Dit wordt regelmatig aangeboden op het digibord.)
Dinsdag: Bijbelverhaal 1 met verwerking, ontdekking en spel
Woensdag: Bijbelverhaal 2 met verwerking, ontdekking en spel
Donderdag: Bijbelverhaal 3 met verwerking, ontdekking en spel
Vrijdag: Werkblad / werkvorm op het digibord

Verhalen

De redactie van Kind op Maandag heeft een leesrooster ontwikkeld waarin veel mooie en waardevolle teksten uit de Bijbel aan bod komen. Daarbij horen natuurlijk Genesis en Exodus, maar ook bijvoorbeeld de verhalen over koningen en profeten. Een belangrijke plaats wordt ingeruimd voor verhalen over Jezus, zoals die door de vier Evangelisten worden verteld. Het rooster heeft een looptijd van vier jaar, waarbij elk jaar een andere Evangelist de boventoon voert. In de loop van de hele basisschool ziet elk kind het hele rooster twee keer voorbij komen. Een uitgebreid overzicht van het rooster van dit jaar vindt u hier.
Naast Bijbelverhalen biedt Kind op Maandag ook andere vertellingen, die gebruikt worden als opstap naar het Bijbelverhaal. Voor de onderbouw is er op de maandag bijvoorbeeld altijd een verhaal over Mies en Max. In de verhaaltjes over Mies en Max komen vragen en gevoelens voor die ook in de Bijbel een rol spelen. Ook voor de midden- en bovenbouw zijn er regelmatig opstapverhalen, die een brug vormen tussen de wereld van de kinderen en de wereld van de Bijbelverhalen.
Hoewel opstapverhalen heel waardevol en nuttig zijn, ligt in Kind op Maandag het accent heel duidelijk op de Bijbelverhalen. De Bijbelverhalen bieden zo’n inspirerende rijkdom aan gedachten en gevoelens, dat we daar graag alle ruimte aan geven.

Klassikaal

Het onderwijs biedt kinderen steeds meer onderwijs ‘op maat’. Er zijn grote verschillen per school, maar de algemene tendens is dat er de laatste jaren steeds meer aandacht komt voor de eigen leervragen en ontwikkelingslijnen van het kind als individu. Elk kind volgt haar of zijn eigen leerroute, werkt in zijn eigen tempo en op zijn eigen manier. Dat is heel goed. Maar het heeft ook een keerzijde. Wanneer elk kind in de klas zijn eigen leerweg volgt, kan de groepseenheid in de klas onder druk komen te staan.
Daarom is het heel belangrijk om ook regelmatig momenten in te plannen waarbij de klas echt een geheel vormt. Een moment om met elkaar te praten over Bijbelverhalen en geloofsvragen, om rituelen te vieren en te bidden, is daar heel geschikt voor.
Kind op Maandag gaat daarom vrijwel altijd uit van een klassikale les. Natuurlijk is het ook boeiend om kinderen individueel over geloof te laten nadenken, maar we vinden het geloofsverhalen ook echt iets om met elkaar te delen. Soms vinden de werkvormen plaats in groepjes, maar ze worden altijd afgesloten met een gezamenlijk moment, een gezamenlijke evaluatie van de werkvorm.

Dagopening

De meeste gebruikers zetten de methode in bij de dagopening. In elke klas kan de dag begonnen worden met een gezamenlijk moment: een lied zingen, kringgesprek, Bijbelverhaal, gebed en nog veel meer.
U kunt er natuurlijk ook voor kiezen om het materiaal op een ander moment van de dag te gebruiken. In de methode vindt u voor elke dag lessuggesties. In de onderbouw staan daarbij per week twee Bijbelverhalen centraal. In de midden- en bovenbouw zijn er drie Bijbelverhalen per week.

Projecten voor kerst en Pasen

Rond kerst en Pasen biedt Kind op Maandag speciale projecten, waarbij met de kinderen toegeleefd kan worden naar het feest. Bij de methode kunt u dan een projectverbeelding aanschaffen. Ook zijn er dan extra materialen voor het digibord.

Speelruimte van de verbeelding

Er wordt wel eens gezegd, dat Bijbelverhalen ‘naar de wereld van nu gebracht moeten worden.’ Gezocht wordt dan naar manieren om de verhalen te laten aansluiten bij wat kinderen van nu herkennen en ervaren. Bij Kind op Maandag gaan we liever uit van het omgekeerde. In plaats van de verhalen naar kinderen toe te halen, nemen we kinderen liever mee naar de wereld van de verhalen. In die wereld valt van alles te ontdekken en te beleven. Je komt er dingen tegen die je in je alledaagse leven niet tegenkomt en er gebeuren dingen die normaal niet kunnen. Juist daarom zijn de verhalen zo boeiend en verrassend.
Wie de wereld van de Bijbelverhalen betreedt, ontdekt dat die wereld alle ruimte heeft voor mensen op ontdekkingstocht. Je kunt je er vrij bewegen, je wordt er uitgedaagd om je verbeelding zijn gang te laten gaan. Als je dat doet, ga je de verhalen voor je zien. Je hoort ze niet alleen – je voelt ze, je ruikt ze, je proeft ze. En als je dat een tijdje doet, ontdek je dat de verhalen niet zo vreemd zijn als ze eerst misschien leken. In de verhalen kom je levende mensen tegen, met hun eigen gevoelens en vragen. Die mensen herken je misschien niet meteen, maar hun gevoelens en vragen wel. Je ziet hoe zij omgaan met verdriet, je hoort hun lied als ze blij zijn. Zo krijg je iets te zien van wie God is. En niet alleen te zien: Je voelt het, kunt het ervaren.

Rol van de leerkracht

Bij Kind op Maandag vinden we het belangrijk om elk kind de ruimte te geven om zelf te ontdekken wat de Bijbelverhalen te zeggen hebben. We geloven niet in een godsdienstpedagogiek waarin de leerkracht alle wijsheid in pacht heeft. Wel zien we voor de leerkracht een belangrijke rol weggelegd bij het begeleiden van het geloofsgesprek in de klas. Als Bijbelverhalen een ontdekkingstocht zijn, kan de leerkracht de gids zijn onderweg. Een goede gids wijst op dingen die de moeite waard zijn en vertelt iets wat je nog niet wist. Een goede gids voelt aan wat het reisgezelschap interesseert, maar durft hen ook te verrassen. En, niet onbelangrijk: Een goede gids praat niet te weinig, maar vooral ook niet teveel! Als de gids elke bezienswaardigheid tot in detail gaat beschrijven, kan de groep net zo goed de ogen dichthouden. Bovendien laat de gids zich ook verrassen door de kinderen die de reis maken. Hun waarnemingen, inzichten en opmerkingen laten de gids de verhalen ook steeds weer opnieuw ontdekken.
Als redactie proberen we onze methode zo goed mogelijk te maken. Toch is dat geen garantie voor een goede les. Een goede les ontstaat in de klas, in de wisselwerking tussen leerkrachten en kinderen. Als methode kunnen we daar maar een kleine bijdrage aan leveren.
Natuurlijk kan het zijn dat er leerkrachten zijn die het moeilijk vinden om een goede invulling te geven aan de dagopening of godsdienstles. Want hoe doe je dat nou precies, met kinderen op ontdekkingstocht gaan in de wereld van de Bijbelverhalen? Daarom verzorgen de makers van Kind op Maandag ook trainingen en workshops. Informeer bij de redactie naar de mogelijkheden: kindopmaandag@kwintessens.nl.

Wat gelooft Kind op Maandag?

De makers van Kind op Maandag komen uit de breedte van het Nederlandse protestantisme. We geloven in God, die al vanaf het begin met mensen meegaat. In zijn zoon Jezus Christus, die God zó dichtbij brengt dat hij je aanraakt. En we geloven dat de Geest van God mensen steeds opnieuw inspireert en tot leven brengt.
Over dat geloof kun je praten in heel verschillende bewoordingen en toonaarden. Omdat onze methode dichtbij de Bijbelverhalen blijft, is hij breed inzetbaar. Uit de mond van een evangelische leerkracht zullen de verhalen anders klinken dan uit de mond van iemand die zelf niet kerkelijk is. Dat is ook goed. Wie Bijbelverhalen vertelt, moet dat doen op een manier die bij haar of hem zelf past. We hopen dat ons materiaal voor een zo breed mogelijke groep te gebruiken is.
In de Bijbelverhalen gaan we theologische zwaartepunten niet uit de weg. Wel kiezen we ervoor om steeds dichtbij het tekstgedeelte te blijven dat aan de orde is. We voegen geen geloofsuitspraken van Paulus in bij verhalen over Genesis en verstoppen geen dogmatische leerstellingen in gelijkenissen van Jezus.

Andere godsdiensten

Kind op Maandag staat in de Christelijke traditie. We kiezen er dan ook voor om Bijbelverhalen centraal te stellen in de methode. Dat doen we niet omdat we de andere wereldgodsdiensten niet belangrijk vinden. Integendeel: We zijn van mening dat ieder kind in het Nederlandse onderwijs de belangrijkste hoofdlijnen zou moeten leren van de godsdiensten die je in de wereld van nu tegenkomt. Maar het kennisgebied wereldgodsdiensten/geestelijke stromingen is iets anders dan godsdienstig vormingsonderwijs. Kind op Maandag wijdt kinderen in in de traditie van het Christendom. Kwintessens heeft een aparte productlijn ontwikkeld rond de wereldgodsdiensten.

De makers van Kind op Maandag

Kind op Maandag wordt uitgegeven door Kwintessens, een educatieve uitgeverij op het gebied van godsdienst/levensbeschouwing en sociaal-emotionele vorming. Kwintessens is voortgekomen uit NZV Uitgevers en SGO Hoevelaken. De wortels van de NZV gaan terug tot in 1865, toen in Amsterdam de ‘Nederlandsche Zondagsschool Vereeniging’ werd opgericht. Naast Kind op Maandag geeft Kwintessens nog heel veel andere uitgaven uit. (Zie www.kwintessens.nl voor een overzicht.) Voor de kerk is er de methode Kind op Zondag, die in grote lijnen dezelfde uitgangspunten heeft als Kind op Maandag.
De methode wordt gemaakt door een grote groep mensen, van wie velen zelf werkzaam zijn in het onderwijs. De hoofdredacteur, Erik Idema, heeft theologie gestudeerd en is werkzaam geweest in het onderwijs. Alle medewerkers van Kind op Maandag hebben een passie voor Bijbelverhalen, geloofsvragen en rituelen. En ze hebben gevoel voor hoe je daar met kinderen van nu over in gesprek raakt.

Meer weten?

Wilt u meer weten over Kind op Maandag? Vraag dan een proefnummer aan via 033 460 19 43. Als u specifieke vragen hebt over de inhoud of de uitgangspunten, kunt u natuurlijk ook mailen naar de redactie.